Psy i ludzie starzeją się w bardziej podobny sposób, niż dotychczas sądzono. Naukowcy odkryli, że określone wzorce związków chemicznych obecnych we krwi psów są powiązane z długością ich życia w sposób przypominający mechanizmy obserwowane u ludzi. Odkrycie może pomóc lepiej zrozumieć proces starzenia i czynniki wpływające na długość życia.
Badacze z Dog Aging Project przeanalizowali tysiące metabolitów obecnych we krwi psów. Są to niewielkie cząsteczki powstające w organizmie w wyniku zachodzących w nim procesów metabolicznych. Ich zestaw może stanowić swego rodzaju biologiczny odcisk palca starzenia.
Co szczególnie interesujące, wzorce związane z wcześniejszą lub późniejszą śmiercią psów okazały się podobne do tych obserwowanych wcześniej w badaniach ludzi. Wyniki sugerują więc, że psy mogą być cennym modelem do badań nad starzeniem, zdrowiem i długowiecznością.
Metabolity mogą pokazać, jak starzeje się organizm
Aby zrozumieć, dlaczego niektóre organizmy starzeją się zdrowiej i żyją dłużej, naukowcy poszukują charakterystycznych zmian zachodzących w organizmie. Jednym ze sposobów jest analiza metabolitów.
Metabolity to małe cząsteczki powstające podczas normalnych procesów zachodzących w komórkach. Ich obecność i wzajemne proporcje mogą dostarczać informacji o tym, co dzieje się wewnątrz organizmu.
W badaniu naukowcy przeanalizowali próbki krwi psów uczestniczących w Dog Aging Project – wieloletnim projekcie badawczym poświęconym procesowi starzenia się psów. Następnie sprawdzali, czy określone wzorce metabolitów były związane z długością życia zwierząt.
Nie chodziło przy tym o znalezienie jednej „cząsteczki długowieczności”. Badacze analizowali całe grupy metabolitów, ponieważ dopiero ich wzajemne zależności mogą ujawnić bardziej złożone procesy biologiczne.
Czym jest metaboliczny „odcisk palca”?
Naukowcy określają takie charakterystyczne zestawy zmian mianem metabolicznego odcisku palca. Może on odzwierciedlać stan organizmu i zachodzące w nim procesy.
Wśród mechanizmów, które mogą mieć znaczenie dla starzenia, znajdują się między innymi przemiany metaboliczne, stan zapalny oraz sposób, w jaki komórki reagują na stres.
Trzeba jednak podkreślić ważne ograniczenie. Biomarker związany z krótszym lub dłuższym życiem nie musi być przyczyną tego zjawiska. Może jedynie wskazywać, że w organizmie zachodzi proces związany z określonym ryzykiem. Dopiero dalsze badania mogą wyjaśnić, czy i w jaki sposób dana zależność wpływa na długość życia.
Psy i ludzie mają podobne biologiczne sygnały starzenia
Najciekawszą częścią badania było porównanie wyników uzyskanych u psów z wcześniejszymi badaniami przeprowadzonymi na ludziach.
Naukowcy zestawili swoje rezultaty z pięcioma dużymi, opublikowanymi wcześniej badaniami dotyczącymi śmiertelności ludzi. Wszystkie wykorzystywały podobne podejście do analizy metabolitów.
Okazało się, że sygnały związane z wcześniejszą lub późniejszą śmiercią były w obu gatunkach w dużej mierze podobne. To sugeruje, że psy i ludzie mogą dzielić część podstawowych mechanizmów biologicznych związanych ze starzeniem.
Nie oznacza to oczywiście, że organizmy człowieka i psa starzeją się identycznie. Wyniki wskazują jednak na istnienie pewnych wspólnych mechanizmów, które mogą być interesujące z punktu widzenia nauki o starzeniu.
Dlaczego to odkrycie jest ważne?
Badania nad ludzkim starzeniem są trudne i wymagają obserwacji organizmu przez wiele dekad. W przypadku psów sytuacja wygląda inaczej.
Przeciętna długość życia człowieka sięga ponad 70 lat, podczas gdy psy żyją zazwyczaj około 12–13 lat. Dzięki temu naukowcy mogą obserwować cały proces starzenia znacznie szybciej.
Jeżeli określone mechanizmy biologiczne występują zarówno u psów, jak i ludzi, wiedza zdobyta podczas badań jednego gatunku może pomóc w zrozumieniu procesów zachodzących u drugiego.
Pies jako model badań nad starzeniem
Psy mają jeszcze jedną istotną przewagę nad wieloma innymi zwierzętami wykorzystywanymi w badaniach.
Żyją razem z ludźmi i często dzielą z nimi znaczną część środowiska. Ich dieta, aktywność fizyczna, miejsce zamieszkania czy codzienny rytm życia mogą być powiązane ze stylem życia opiekunów.
To szczególnie interesujące dla naukowców badających wpływ środowiska i stylu życia na starzenie.
Psy różnią się pod tym względem od wielu innych zwierząt domowych. Ich aktywność i codzienne zachowania są często silnie związane z zachowaniami właścicieli. Dzięki temu można analizować nie tylko genetykę, ale również wpływ warunków życia na zdrowie w dłuższej perspektywie.
Dog Aging Project śledzi życie psów
Za badaniem stoi Dog Aging Project, ogólnokrajowy projekt badawczy prowadzony w Stanach Zjednoczonych.
Właściciele uczestniczących w nim psów dostarczają szczegółowych informacji dotyczących życia swoich zwierząt. Część uczestników przekazuje również próbki biologiczne, między innymi pobierane regularnie w kolejnych latach.
Dzięki temu badacze mogą obserwować zmiany zachodzące w organizmach zwierząt wraz z ich starzeniem. Tak zgromadzone dane pozwalają szukać zależności między stylem życia, stanem zdrowia, procesami biologicznymi i długością życia.
Najnowsze odkrycie nie jest jeszcze odpowiedzią na pytanie, jak wydłużyć życie psa lub człowieka. Jest raczej punktem wyjścia do kolejnych badań. Naukowcy wskazali konkretne metabolity i wzorce metaboliczne, które mogą pomóc w poszukiwaniu mechanizmów odpowiadających za starzenie.
Co właściciele psów mogą zrobić już teraz?
Choć wyniki badania dotyczą przede wszystkim biologicznych mechanizmów starzenia, naukowcy zwracają uwagę również na praktyczny aspekt.
Działania wspierające zdrowe starzenie się ludzi prawdopodobnie mają znaczenie także w przypadku psów. Chodzi przede wszystkim o odpowiednią dietę, utrzymywanie prawidłowej masy ciała, aktywność fizyczną oraz dbanie o sprawność ruchową i funkcje poznawcze zwierzęcia.
Nie oznacza to oczywiście, że odpowiednia dieta czy aktywność fizyczna zagwarantują psu długie życie. Na długość życia wpływa wiele czynników, w tym genetyka, choroby i środowisko. Zdrowy styl życia może jednak wspierać ogólną kondycję zwierzęcia.
Czy psy pomogą nam zrozumieć ludzką długowieczność?
Najnowsze wyniki pokazują, że odpowiedź może być twierdząca – przynajmniej częściowo.
Podobieństwo metabolitów związanych z długością życia u psów i ludzi wskazuje, że oba gatunki mogą mieć więcej wspólnych mechanizmów starzenia, niż wcześniej zakładano. Psy mogą dzięki temu stać się wartościowym modelem badań nad tym, dlaczego organizmy się starzeją i co wpływa na zdrowe starzenie.
Jednocześnie naukowcy podkreślają, że znalezienie biomarkera nie oznacza jeszcze odkrycia przyczyny starzenia. Kolejnym krokiem będzie ustalenie, dlaczego określone metabolity pojawiają się w organizmach psów i jaką rolę odgrywają w procesach prowadzących do pogorszenia zdrowia.
Badanie opublikowane w The Journals of Gerontology, Series A: Biological Sciences and Medical Sciences wskazuje więc przede wszystkim nowy kierunek badań. Psy mogą nie tylko być naszymi towarzyszami, ale również pomóc naukowcom lepiej zrozumieć jeden z największych biologicznych sekretów – proces starzenia i czynniki decydujące o długości życia.
Dodaj komentarz
Komentarze