Czy kawa rzeczywiście może mieć wpływ na kondycję kości? Naukowcy z Flinders University przeanalizowali dane blisko 10 tysięcy kobiet w wieku 65 lat i starszych, obserwowanych przez dekadę. Wyniki sugerują, że umiarkowane picie kawy nie wiązało się z pogorszeniem zdrowia kości, ale spożywanie więcej niż pięciu filiżanek dziennie było związane z niższą gęstością mineralną kości. Zupełnie inaczej wyglądała sytuacja w przypadku herbaty.
10 lat obserwacji starszych kobiet
Badacze z Flinders University wykorzystali dane pochodzące z Study of Osteoporotic Fractures, aby sprawdzić, czy regularne spożywanie kawy i herbaty wiąże się ze zmianami gęstości mineralnej kości, określanej skrótem BMD (bone mineral density).
Analizą objęto niemal 10 tysięcy kobiet w wieku co najmniej 65 lat. Uczestniczki obserwowano przez 10 lat, a w tym czasie wielokrotnie zbierano informacje na temat ilości spożywanej kawy i herbaty.
Naukowcy nie ograniczyli się do deklaracji dotyczących napojów. Wielokrotnie oceniali również gęstość mineralną kości, zwracając szczególną uwagę na biodro oraz szyjkę kości udowej – obszary istotne z punktu widzenia ryzyka złamań.
Badanie miało więc na celu nie tylko sprawdzenie, czy osoby pijące kawę lub herbatę różnią się pod względem gęstości kości, ale także prześledzenie tych zależności w czasie.
Herbata wiązała się z nieco większą gęstością kości
Jednym z najciekawszych rezultatów badania był wynik dotyczący herbaty.
Kobiety, które piły herbatę, miały nieco wyższą całkowitą gęstość mineralną kości biodra w porównaniu z kobietami, które jej nie spożywały. Różnica była niewielka, ale osiągnęła poziom istotności statystycznej.
To ważne zastrzeżenie: badacze nie twierdzą, że picie herbaty prowadzi do dużego wzrostu gęstości kości. Zaobserwowany efekt był niewielki. Naukowcy zwracają jednak uwagę, że nawet małe różnice mogą mieć znaczenie na poziomie całej populacji.
Według Enwu Liu z College of Medicine and Public Health niewielka poprawa gęstości kości może przekładać się na mniejszą liczbę złamań, jeśli podobny efekt występuje u dużej liczby osób.
Kawa nie zawsze szkodzi kościom
Wyniki dotyczące kawy były bardziej złożone.
Badacze nie znaleźli związku między umiarkowanym spożyciem kawy, wynoszącym około dwóch–trzech filiżanek dziennie, a pogorszeniem kondycji kości. Oznacza to, że w analizowanej grupie kobiet taka ilość kawy nie była związana z niższą gęstością mineralną kości.
Sytuacja zmieniała się jednak przy znacznie większym spożyciu.
Kobiety pijące więcej niż pięć filiżanek kawy dziennie charakteryzowały się niższą gęstością mineralną kości. Wynik ten sugeruje, że bardzo wysokie spożycie kawy może mieć niekorzystny związek ze stanem kości u starszych kobiet.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba pijąca dużo kawy będzie miała słabsze kości. Badanie wykazało związek statystyczny, a nie dowód, że kawa bezpośrednio powoduje utratę gęstości kości.
Alkohol może mieć znaczenie
Naukowcy zauważyli również, że zależność między kawą a gęstością mineralną kości nie była identyczna u wszystkich uczestniczek.
Silniejszy negatywny związek związany z piciem kawy obserwowano u kobiet, które miały większe spożycie alkoholu w ciągu życia.
Jednocześnie potencjalnie korzystny związek między piciem herbaty a gęstością kości był bardziej widoczny wśród kobiet z otyłością.
To pokazuje, że sama liczba filiżanek kawy czy herbaty nie musi być jedynym czynnikiem związanym z kondycją kości. W analizie znaczenie miały również inne cechy dotyczące zdrowia i stylu życia.
Dlaczego herbata może działać inaczej niż kawa?
Autorzy badania wskazują na możliwe mechanizmy, które mogą tłumaczyć różnice między oboma napojami.
Herbata zawiera między innymi katechiny – związki, które według badaczy mogą wspierać tworzenie tkanki kostnej i jednocześnie ograniczać jej rozkład.
W przypadku kawy uwagę zwrócono natomiast na kofeinę. W badaniach laboratoryjnych wykazano, że może ona wpływać na wchłanianie wapnia oraz metabolizm kości. Autorzy podkreślają jednak, że obserwowane efekty są niewielkie, a wpływ kofeiny na przyswajanie wapnia może być częściowo ograniczony przez dodanie mleka.
Nie należy więc traktować tych mechanizmów jako dowodu, że herbata „buduje kości”, a kawa je niszczy. Są to możliwe wyjaśnienia zaobserwowanych zależności, które wymagają dalszych badań.
Ponad pięć filiżanek kawy dziennie to sygnał ostrzegawczy?
Najbardziej konkretny wniosek z badania dotyczy osób pijących bardzo duże ilości kawy.
Dwie–trzy filiżanki dziennie nie były związane ze szkodliwym wpływem na gęstość mineralną kości. Natomiast spożywanie więcej niż pięciu filiżanek dziennie wiązało się z niższą BMD.
To właśnie bardzo wysokie spożycie kawy wyróżniało się na tle pozostałych wyników.
Naukowcy jednocześnie przestrzegają przed wyciąganiem z badania zbyt daleko idących wniosków. Różnice w gęstości kości były niewielkie, dlatego wyniki nie stanowią podstawy do zalecenia wszystkim starszym kobietom całkowitego odstawienia kawy.
Autorzy podkreślają raczej, że umiarkowane picie kawy wydaje się bezpieczne pod względem analizowanego parametru, natomiast bardzo wysokie spożycie może nie być optymalnym wyborem – szczególnie w przypadku kobiet spożywających dużo alkoholu.
Herbata może być prostym elementem dbania o kości
Wyniki sugerują, że regularne picie herbaty może mieć niewielki związek z lepszą gęstością mineralną kości biodra u starszych kobiet.
Nie oznacza to oczywiście, że herbata może zastąpić inne elementy profilaktyki osteoporozy. Sami badacze zaznaczają, że wapń i witamina D pozostają podstawą zdrowia kości.
Znaczenie wyników polega przede wszystkim na tym, że codzienne wybory dotyczące napojów mogą być jednym z wielu czynników związanych ze stanem kośćca. Przy bardzo wysokim spożyciu kawy warto natomiast zwrócić uwagę na ilość wypijanych filiżanek.
Naukowcy nie zalecają rezygnacji z kawy
Autorzy badania wyraźnie podkreślają ograniczony charakter zaobserwowanych różnic. Wyniki są istotne statystycznie, ale efekty nie były na tyle duże, aby uzasadniać radykalną zmianę codziennych nawyków.
Nie chodzi więc o prosty podział na „dobrą” herbatę i „złą” kawę. Umiarkowane spożycie kawy nie zostało powiązane z pogorszeniem gęstości kości, natomiast problem pojawiał się przy bardzo wysokim spożyciu – powyżej pięciu filiżanek dziennie. Z kolei osoby pijące herbatę miały nieco wyższą gęstość mineralną kości biodra niż osoby jej niepijące.
Kawa czy herbata – co wynika z badania?
Dla zdrowia kości liczy się przede wszystkim całościowy sposób dbania o organizm, ale wyniki 10-letniej obserwacji sugerują, że to, co znajduje się w codziennej filiżance, może mieć niewielkie znaczenie. Umiarkowane picie kawy nie wyglądało w tym badaniu na problem, natomiast bardzo duża ilość kawy – ponad pięć filiżanek dziennie – wiązała się z niższą gęstością mineralną kości. Herbata z kolei była związana z nieco wyższą gęstością kości biodra.
Dodaj komentarz
Komentarze